My grandfathers clock

E Gschicht um Zyt u Wiehnachte u sowieso

My grandfathers clock, das isch es Musikstück, wo simuliert, wie Uhre so tigge u tagge – die einte so richtig laaaangsaaam u anderi ou chli schneller. Wo ni das Stück mau ghört ha, ha ni a mi eiget Grossvatter müesse dänke, wiu mi Grossvatter u Uhre, da’sch öppis gsi. I meine, wenn er nume eini hät gha, das wär ja no ggange, aber ä ganzi Wärchstatt vou het er gha. Aues vou vo Wanduhre, Pendeluhre, Kuckucksuhre. Im ganze Huus si si gstande, mechanisch natürlech. Um das isch es ja ggange, techneschi Spilereie, wo fasziniere, ou we me se au Schisspott wider het müesse uf- oder d Gwicht het müesse nachezieh, dermit die Uhre witeri 24 oder 48 Stunde tig-tagge.

Uf jede Fall het sich mi Grossvatter mit dene Uhre und irem Inneläbe söfu fescht chönne beschäftige, dass er drüber Zyt vergässe het. Gschpässig eigentlech, we ni mir das e so überlege: vor lutter Uhre Zyt vergässe.

I ha no so ne waagi, verblassendi Vorstellig, wie ner im blaugraue Chittu da öppis am gfätterle isch a sine Uhre. Mir Chind hei denn viu Gschiders ds tüe gha aus is mit dr Zyt ds beschäftige: Schutte u Iischhockey, Indianer u Cowboys u was mir schüsch no aues für Helde hei gha. Aber dä scho immer aut Maa, wo sich so sehr mit sine Uhre het chönne beschäftige, dass er geng wider mau ds spät isch cho, het sicher nid zu üsne Helde ghört.

U mechaneschi Uhre si sowieso so öppis vo Geschter gsi. Digital isch denn Trumpf gsi. So Uhre mit ganz viune Chnöpf, wo me het chönne drücke u umemache – am beschte mit Stoppuhr, für dass me uf d Hundertschtussekunde gnau het chönne mässe, wär wie lang für was bruucht het.

Da si Heldegschichte gebore worde bi üsne Schiirenne am Dorfhoger äne. U Drame hei sich abgspiut, wie wo dr Thömu Habegger dert bim Wägsprung isch i Nöischnee usechoo. Läck het’s dä krisaschtet. Tagelang het er ir Schuel no vo sim Sturz verzellt: Weisch Vollgas, u de uf e Wäge abe u när Kompression u de Rücklag… u de dr Abflug … ke Chance! Technisch versiert u läbensnach het dr Thömu sis Missgschick breitgschlage, dass no dr Bärnhard Russi wär niidisch worde.

Ächt jitze, mit so nere Uhr mit Zeiger dranne wär das aues nume haub so luschtig gsi. Mir hei denn scho um Hundertschtussekunde kämpft u keis Risiko gscheut. Für so nes Läbe bi Vollgas uf zwöine Brätter wär e so ne Grossvatter-Uhr eifach nid ds bruuche gsi.

Zuekunft isch digital, das het me scho lang gseh cho – u de wärde us Digitaluhre Computer, u de gits es Netz u Händy, wo eim d Uhrzyt immer genau aazeigt – u statt em tic tac tic tac wo Zyt i Sekunde ufteilt het u eim dermit ou e Rhythmus het vorgäh, so tüechts mi mängisch, gä hüt chliineri, das heisst vor allem chürzeri Zyteinheite ds Tämpo vor – u wiu me jitze 10tus-, 100schtus- oder sogar 1000schtussekunde zellt, gits immer meh Zytabschnitte u aues wird geng wie schneller u – so tüechts mi mängisch – wird aues ou stressiger.

U scho glii fyre mir Heilig Aabe u Wiehnachte, u das uf Grund vo nere Gschicht, wo dr Tag denn i 3-Stundeblöck isch iiteilt worde: Morge, Mitti Morge, Mittag, Mitti Namittag, Aabe – im beschte Fall het im Alltag villich e Stund mit Hiuf vo nere Sunneuhr  e Rolle chönne spile, aber sicher het niemer Minute zellt oder Sekunde oder öppe no Sekundebruchteile.

I ha mir de ou afa überlege, wie das villich wär gsi, die Wiehnachtsgschicht i üsem hüttige Tämpo, i üsere Wält, wo d Uhre so schnäll loufe, dass si ke Zyt me hei zum Tic Tac mache u drum de ou Terminkaländer immer minutiöser vougschtopft wärde mit meh oder weniger sinnvolle Ufgabe.

I dänke de mängisch, mi Grossvatter hät sich dür üses hüttige Tribe äuä nid la stresse, wiu dert, zwüsche sine Uhre, het Zyt für ihn, so mas eim bau tüeche, kei Rolle gspiut.

U derwile dr Grossvatter hie ruehig e Uhr ufzieht u dert es Zahnredli wieder iibout, blibe mir genau 4 minute 38 Sekunde u 27 Hundertschtus Zyt, öich d Wiehnachtsgschicht ds verzelle, wie si im zwöite Kapitu vom Buech Digital Plus ds finde isch:

Eigentlech wär ja aues guet ufgleiset gsi, trotz däm blöde u vor allem churzfrischtige Befähl vom Kaiser, me söll gfelligscht i si Heimatort sich ga la zelle. Dasch e Befähl, wo jede, wo vernünftig u solid sini Termine sorgfältig plaanet het gha, natürlech het müesse i Rage versetze.

Ou dr Joseph isch scho chli bitter: Da chaisch dir no lang müeh gäh aui Termine sorgfältig ds plaane u Zyt iidsteile, dass aues si Platz überchunnt, u de chunnt e sone Kaiser, wo niemer het wölle, u aues flügt dürenand.

Chunnt ja derzue, dass si genau für die Zyt vo dere Zählig  dr Geburtstermin für ds Chind, wo är u vor allem natürlech d Maria, sini Frou, erwarte, hei feschtgleit gha. 24. Dezämber, so gäbig Aafangs Namittag, 14.00 Spital Nazareth, iileite oder Kaiserschnitt, was haut de grad passt. I meine, es isch scho schwär gnue gsi überhoupts e Termin ds finde, wo aune passt, em Spitau, em Joseph, er Maria – ds Chind hei si ja schlächt scho chönne frage.

Aber jitze müesse si uf Bethlehem, juscht a däm Tag, u jitze isch die ganzi Planig dahin. Immerhin hei si ds Bethlehem no grad e Termin am 24. am 17.00 gha. Usnahmswiis, wies gheisse het, u jitze stöh si da vor em Spital in Bethlehem, mit Chleideli u Windeli u Wägeli u no ohni Chind u ghöre, es heig e Notfall gäh u es göng früechschtens i zwene Täg wider.

Dr Joseph verwünscht die Notfäll irgendwo häre. Chönnt ja jede cho! U si hei doch äxtra aues uf e Chopf gstellt für die Geburt jitze in Bethlehem, dermit anderi Termine nid ds fescht beiiträchtiget wärde u jitze das: No einisch wieder aues umbueche, Termine verschiebe – sone Seich.

Mittlerwile hets de ou afa Iinachte u wiu ganz vili us em Land sich brüschte, Bethlehem aus Heimatort ds ha, si vili uf Bethlehem cho. U so isch aues a Hotel u Zimmer u B&B räschtlos usbuechet. U ds Spitau, wo dr Josef u d Maria de nach dr Geburt ouno d Nacht hei wölle verbringe, het ou kei Platz.

So stöh dr Josef u d Maria mit Windeli u Chleideli u geng no läärem Wägeli uf dr Strass. E Passant beschimpft dr Josef, obs ihm no göng so spät am Aabe mitere hochschwangere Frou im Winter uf dr Gass usse umedshange. U juscht jitze setze natürlech d Wehe ii.

Dr Josef dräiht fasch düre. Das geit nid, das geit gar nid e so – dä Goov hät ja wenigschtens chönne warte bis i zwene Täg. Die Chind nä ja Rücksicht uf gar nüt! ‚Wo chiem me da häre, we da jede so uf d Wält wett cho?‘ schimpft dr Josef vor sich häre.

Schliesslech, im Dunku vo dr Nacht, finde si chli usserhalb vor Stadt  öppis wie ne Schür, wo si wenigschtens nid ganz e so chalt hei. U dert, dert chunnt de ou das Chind uf d Wält. Für e Josef e Stresstest sinesgliiche, wiu ihm niemer cha säge, wie lang das cha duure u ner eifach scho muess feschthaute, dass so ne Geburt vo mene Chind e so öppis vo mene ineffiziänte Vorgang isch – nei das gloubsch jitze eifach nid!

Auso wenn är, dr Josef, d Wält gmacht hät, de gieng das ruck-zuck, zack-zack, mit emene zueverlässige Zytplan, suber u effiziänt. Aber jitze hocket är, dr Joseph, irgendwo i mene Ghütt mit sire Maria und em Chind u muess sich afa überlege, wie ner au die Termine jitze de no cha verschiebe, die vo morn, u äuä nächschter Wuche, wiu jitze isch aues komplett dürenand.

Dürenand wie denn, wo d Maria zuenim isch cho und im gseit het, si sigi schwanger u si wöll das Chind bhaute u ä dr Joseph laht sich la überschnurre u hüratet se de no, schliesslech isch er ja guete Cheib.  U sider denn isch sis Läbe sowieso dürenand. Aber auso hinech, hinech, da’sch jitze dr absolut Töifpunkt, es klappet gar nüt meh.

Da chlopfets u d Türe vor Schür geit uf. Ine chöme e paar strubi Gselle, wo irgend öppis stürme, si heige eigentlech kei Zyt, aber da sig sone Ängu gsi u so vo wäge Chind i Fuetterchrippe u i Windle gwicklet, u ah ja da sigs ja, jöh härzig, u dr Ängu heig doch rächt gha, aber si müessi dringendscht witer, heig die Nacht no anders vor u wünschi aues Guete, sig schön gsi, adie merci.

U jitze hei si ds Chind gweckt, die Sürmle, u es schreit u d Maria muess es stille. U dr Josef fragt sich, warum i aller Wält die chliine Chind us unerklärleche Gründ zu jeder Tages- u Nachtzyt chöi afa schreie u müesse gfüetteret wärde. U ou das hätt me doch eifach effiziänter chönne mache: drei Mahlzyte am Tag u vom 8-i am Abe bis am Morge em 8-i düreschlafe für aui under 3-jährige. Es wär eigentlech nid so kompliziert, nämlech. Aber ihn fragt me ja nid.

Mittlerwile schlaft ds Chind wider u ou d Maria isch iignickt und d Müedigkeit vom länge Tag nimmt ou vom Joseph Bsitz. Är schlaft ii u tröimt, tröimt vo dreine komisch aagleite Persone, wo jedi es komisches Gschänk mit sich treit:

Die erschti bringt e Uhr ohni Zeiger, wiu, so seit si, das Chind vo mene Riich wird verzelle, wo Zyt ke Rolle spiut.

Dr zwöit het e Terminkaländer, wo me gar nüt cha dri schribe, wiu, so seiter, das Chind immer wird Zyt ha für die Mönsche, wo grad da si.

Dr dritt bringt es Schachteli, wo gar nüt drinne isch, wiu das, wo das Chind wird bringe, d Mönsche nid bingt sondern frei macht.

Wo dr Joseph de us sim Troum erwachet, schlafe d Maria und ihres Chind no. U no ganz dürenand vo sim Troum luegt er d Maria u sis Chind aa. U hie i dere erbärmleche Schüür, wo ner weder effiziänt no düreplaanet eifach zum simple Da-sii verdammt isch, entdeckt er bi auem luege vor Maria und irem Chind , ganz fiin u liis zersch u de immer meh zum erschte Mal i sim Läbe Schönheit. E grossi Wermi breitet sich i sim Innere uus u Zyt u mängs, mängs anders verliere langsam iri Bedüttig.